ทำความเข้าใจวงจรชีวิตเส้นผม “ร่วงได้ ไม่เครียด”

หลายคนอาจวิตกกังวลเมื่อหวีผมหรือสระผมแล้วเห็นกระจุกผมที่พื้น เพราะผมเป็นปัจจัยที่สำคัญปัจจัยหนึ่งที่ทำให้คนดูดี มีผลต่อบุคลิกภาพ

นอกจากหน้าตาผิวพรรณแล้วรู้หรือไม่ว่า ปกติผมของคนเราร่วงประมาณวันละ 50-100 เส้น และในวันที่สระผมอาจร่วงได้มากถึง 200 เส้น ข้อมูลจากสมาคมแพทย์ผิวหนังแห่งประเทศไทยระบุว่า คนเรามีเส้นผมทั้งศีรษะประมาณ 100,000-150,000 เส้น ซึ่งจะมีขนาดเส้นใหญ่หรือเล็ก ตรงหรือหยิก สีทองหรือสีดำ ขึ้นอยู่กับเชื้อชาติและกรรมพันธุ์ และกว่าผมแต่ละเส้นจะเติบโตต้องผ่านระยะปลูกและงอกเงยตามธรรมชาติถึง 4 ระยะด้วยกัน ดังนี้

ระยะแรก เรียกว่า ระยะเจริญเติบโต (Anagen)
ต่อมรากผมจะสร้างเซลล์ซึ่งทำให้เส้นผมงอกขึ้น ยาวขึ้น ช่วงเวลานี้จะอยู่ระหว่าง 3 – 7 ปี หลังจากนั้นจะเข้าสู่ผมระยะหยุด หรือ คะตาเจน (Catagen) หรือ ระยะหยุดการเจริญเติบโตของเส้นผม หากระยะเจริญเติบโตของเส้นผมอยู่ระยะยาวนานเท่าไหร่ ต่อมรากผมก็จะยังสามารถผลิตเส้นผมได้นานมากขึ้น และผมก็จะยาวและหนาแน่นขึ้นได้ แต่หากระยะดังกล่าวสั้นลง เส้นผมจะเข้าสู่ระยะพักเร็วขึ้นซึ่งจะทำให้ระยะเวลาของการหลุดร่วงของเส้นผมเกิดขึ้นเร็วขึ้น ผมเกิดใหม่ก็จะสั้นและบาง ขาดความแข็งแรง จึงทำให้มีภาวะอาการศีรษะล้านก่อนวัยอันควร

ระยะที่ 2 เรียกว่า ระยะหยุดเจริญเติบโต (Catagen)
ระยะนี้จะกินเวลาไม่นานนัก จะเป็นช่วงสั้น ๆ ที่ปลายของรากผมจะเคลื่อนตัวสู่ชั้นผิวหนัง เส้นผมจะเติบโตช้าลงและค่อย ๆ หยุดที่จะเติบโตไปในที่สุด ในระยะนี้อาจคิดเป็นสัดส่วนประมาณ ร้อยละ 1 จากจำนวนเส้นผมทั้งหมดบนหนังศีรษะ โดยในแต่ละเส้นจะมีอายุในช่วงระยะนี้ประมาณ 2 – 3 สัปดาห์ แล้วจึงเข้าสู่ระยะพัก

ระยะที่ 3 เรียกว่า ระยะพัก (Telogen)
ระยะนี้เป็นระยะที่เซลล์รากผมนั้นตายแล้ว เส้นผมในระยะนี้จะเคลื่อนและฝังตัวบริเวณใกล้เคียงกับพื้นผิวหนังเพื่อรอการหลุดร่วง พร้อม ๆ กับกำลังจะมีเส้นผมเกิดใหม่ที่กำลังจะเข้าสู่ระยะเจริญเติบโต ซึ่งจะมาผลักให้เส้นผมที่ตายแล้วได้หลุดร่วงออกไป ในกรณีทั่วไปเส้นผมจะร่วงโดยประมาณ 50 ถึง 100 เส้นต่อวัน โดยเส้นผมบนหนังศีรษะในระยะนี้จะมีจำนวนประมาณ ร้อยละ 10 ถึง 15 โดยเส้นผมในระยะนี้จะมีอายุอยู่ได้ไม่เกิน 3 เดือน

ระยะสุดท้าย คือ การกลับสู่ระยะเจริญเติบโต (Early Anagen)
เมื่อเส้นผมของคนเราหลุดร่วงและงอกขึ้นใหม่ตามวงจรชีวิตของเส้นผมเช่นนี้เรื่อยไปทุก ๆ วัน แต่เมื่อสูงวัยมากขึ้น วงจรเส้นผมนี้จะมีระยะเวลากระชับสั้นลงเรื่อย ๆ ตามวัยที่สูงขึ้น อันเป็นสาเหตุที่ทำให้รากผมนั้นอ่อนแอลง เส้นผมงอกใหม่ก็ขาดความแข็งแรงไม่เหมือนเมื่อครั้งเยาว์วัย ดังนั้น เราจึงต้องบำรุงและดูแลรักษาเส้นผม บำรุงให้ลึกถึงรากผม เพื่อสร้างความแข็งแรงและยืดระยะเวลาช่วงอายุของเส้นผมตามวงจรชีวิตเส้นผมให้ยาวนานขึ้น ซึ่งจะทำให้สามารถรักษาสุขภาพที่ดีของเส้นผมไว้ได้นานขึ้น ผมหลุดร่วงช้า ผมก็จะดกดำและหนาแน่นอย่างเป็นธรรมชาติ ลดปัญหาผมแก่ อ่อนแอ หงอก เปราะบาง หลุดร่วงไปตามวัยและสุขภาพของแต่ละคน

ที่มา: https://www.kesahair.com/วงจรชีวิตของเส้นผม/

“นกเขาไม่ขัน” ผลข้างเคียงสำคัญ อันตรายจากการใช้ยาปลูกผม

สำหรับคุณหนุ่ม ๆ แล้ว ปัญหาผมร่วง ผมบาง ศีรษะล้านก็ถือเป็นปัญหาใหญ่ ซึ่งหลาย ๆ คนก็พยายามหาทางแก้ไขเท่าที่ตัวเองจะสามารถทำได้ และหนึ่งในวิธียอดนิยมก็คือ การกินยาปลูกผม แต่ขึ้นชื่อว่าเป็นยา แน่นอนว่าต้องมีผลข้างเคียง รวมทั้งยาที่ใช้ในการปลูกผมหรือรักษาปัญหาผมร่วงผมบาง ก็มีผลข้างเคียงด้วยเช่นกัน โดยยาบางชนิดอาจถึงขั้นทำให้ นกเขาไม่ขัน หรือสูญเสียสมรรถภาพทางเพศเลยก็มี ซึ่งผลข้างเคียงนี้จะสูงขึ้นในคนที่มีอายุมากกว่า 40 ปี และมีโรคประจำตัวมาก เช่น เบาหวาน ความดันโลหิตสูง โรคเครียด พักผ่อนน้อย ฯลฯ ซึ่งการแสดงออกที่พบบ่อยของผลข้างเคียงนี้ แสดงออกได้ 3 รูปแบบ และพบบ่อยตามลำดับต่อไปนี้

1) ความใส่ใจทางเพศลดลง (Loss of Interest in SEX) คือ กลายเป็นคนนิ่งเฉย ไม่มีความกระตือรือร้นในเรื่องเพศ แม้จะได้รับแรงกระตุ้นแบบสุดเหวี่ยงแล้วก็ตาม รูปแบบนี้พบเป็นส่วนใหญ่ประมาณ 80% ของคนที่มีผลข้างเคียง

2) อวัยวะเพศไม่แข็งตัว หรือ แข็งตัวไม่ดีพอ (ED – Electile Dysfunction) ผลข้างเคียงนี้ทำให้เป็นอุปสรรคต่อการมีเพศสัมพันธ์ ซึ่งกลุ่มคนเหล่านี้มีความต้องการทางเพศและความใส่ใจทางเพศปกติ แต่จะมีปัญหาในการมีเพศสัมพันธ์ รูปแบบนี้พบประมาณ 10%

3) สูญเสียความสุขสุดยอดทางเพศ (Orgasm) เป็นผลข้างเคียงที่น่าหงุดหงิดใจอย่างยิ่งแก่ผู้ที่ประสบผลข้างเคียงนี้ ซึ่งรูปแบบนี้พบประมาณ 10%

ผลกระทบเรื่องเซ็กส์ที่เป็นหลังจากกินยาปลูกผมกลุ่มต่อต้านฮอร์โมนเพศชายนี้ การแสดงออกแบบที่ 3 มักจะเป็นปัญหามากที่สุดและเป็นกลุ่มที่จะมาบ่นกับแพทย์มากที่สุด เนื่องจากจะมีความรู้สึกว่าไม่มีชีวิตชีวา ชีวิตเหมือนซังกะตายอยู่ไปวัน ๆ และในบางคนอาจจะแสดงออกได้หลายรูปแบบ โดยเฉพาะคนที่มีแนวโน้มเครียดง่าย งานหนัก พีกผ่อนน้อย อายุมากกว่า 40 ปี มีโรคประจำตัวมาก บางรายก็ได้รับผลกระทบครบทั้ง 3 รูปแบบข้างต้นเลย ซึ่งคนกลุ่มที่ได้รับผลข้างเคียงครบทั้ง 3 รูปแบบนี้แพทย์มักจะให้หยุดกินยา อย่างไรก็ตาม ผลข้างเคียงจะหายไปและกลับคืนสู่สภาวะปกติหลังหยุดใช้ยาประมาณ 6-12 เดือน

แต่อย่างไรก็ตาม วิธีการรักษาผมร่วงมีหลากหลายวิธี บางคนรุนแรงและกลัวการ “เสี่ยงล้าน” ในอนาคตก็จะเข้ารับการปลูกผม ซึ่งก็มีทั้งวิธีที่ต้องผ่าตัดและไม่ผ่าตัด มีทั้งข้อดีและข้อเสียแตกต่างกันออกไป แต่คนส่วนใหญ่ที่ยังไม่มีอาการเสี่ยงล้านมากนัก ก็มักจะหาผลิตภัณฑ์ที่ช่วยดูแลรักษาเส้นผมให้กลับมามีวงจรชีวิตเส้นผมที่ปกติ รวมถึงสร้างการแบ่งตัวของเซลล์รากผม โดยเป็นสมุนไพรสกัดเข้มข้นที่ไม่ระคายเคืองต่อหนังศีรษะ มีจำหน่ายตามร้านขายยาชั้นนำในห้างสรรพสินค้า สามารถให้เภสัชกรประจำร้านแนะนำผลิตภัณฑ์ที่เหมาะสมกับปัญหาได้เลยค่ะ ซึ่งวิธีนี้ก็เป็นทางออกที่ดีสำหรับผู้ที่มีปัญหา “ผมร่วง-ผมบาง” อีกทางหนึ่งค่ะ

สำหรับท่านที่มีปัญหาผมร่วง ผมบาง และไม่อยากเสี่ยงนกเขาไม่ขัน DR Mokan ช่วยท่านได้ ดูรายละเอียดผลิตภัณฑ์และงานวิจัยได้ที่ www.dr-mokan.com/งานวิจัยและสมุนไพร

 

Checklist สาเหตุอาการ “ผมร่วง” เสี่ยง “ผมบาง”

ผมร่วง เป็นอาการที่สามารถเกิดขึ้นเป็นปกติกับทุกเพศทุกวัย หลายคนมักตกใจและเป็นกังวลเมื่อพบว่าตนเองมีผมร่วงเกิดขึ้น ซึ่งโดยปกติแล้วเส้นผมของเราสามารถร่วงได้ถึง 50-100 เส้นต่อวัน แต่ถ้าหากเส้นผมร่วงมากกว่า 100 เส้นต่อวัน จะถือว่ามีผมร่วงมากกว่าปกติหรือผมร่วงแบบผิดปกติ ในผู้ชายนั้นจะผมร่วงได้ไม่เกิน 60 เส้นต่อวัน ส่วนในผู้หญิงจะผมร่วงได้ไม่เกิน 100 เส้นต่อวัน จึงจะถือว่าเป็นอาการผมร่วงที่ยังปกติ แต่ถ้าหากมีจำนวนเส้นผมร่วงเยอะกว่าจำนวนนี้ก็จะถือว่าผิดปกติ และหลังจากหลุดร่วงผ่านไป 3 เดือน ก็จะมีผมเส้นใหม่งอกขึ้นที่รูรากผมเดิมที่หลุดร่วงไป ซึ่งผมแต่ละเส้นจะมีอายุ 2-6 ปี อายุจะสั้นหรือยาวนั้นขึ้นอยู่กับปัจจัยต่าง ๆ ส่วนบุคคลที่เข้ามาเป็นตัวแปร

 

 

อาการของผมร่วงเกิดได้จากหลายสาเหตุ ซึ่งแบ่งออกเป็น 2 สาเหตุหลัก ๆ คือ สาเหตุจากปัจจัยภายในที่ไม่สามารถควบคุมได้ เช่น ฮอร์โมน กรรมพันธุ์ และ ปัจจัยภายนอกหรือปัจจัยอื่น ๆ ที่เกิดขึ้นรอบตัว เช่น ความเครียด การยืด ดัด กัด ย้อมสีผม การเจอมลพิษสิ่งแวดล้อม ภาวะฮอร์โมนเปลี่ยนแปลงของคุณแม่หลังคลอด รวมไปจนถึงอาการผมร่วงทีเกิดจากสารเคมีตกค้างในร่างกาย ซึ่งสาเหตุต่าง ๆ ที่กล่าวมาทั้งหมดนี้ล้วนเป็นสาเหตุสำคัญที่ก่อให้เกิดอาการผมร่วงกับผู้คนมากมายในปัจจุบัน

 

 

โดยจากสาเหตุข้างต้น ฮอร์โมน และ กรรมพันธุ์ จะเป็นตัวแปรที่ทำให้เส้นผมมีขนาดเล็กลงและหลุดร่วงออกจากรูรากผมได้ง่ายขึ้น ส่วนสาเหตุจากความเครียดและปัจจัยภายนอกต่าง ๆ ที่เกิดขึ้นรอบตัว เป็นตัวแปรทำให้วงจรชีวิตของเส้นผมผิดปกติ เส้นผมมีอายุสั้นลงจึงหลุดร่วงไวกว่าปกติ และเมื่อเส้นผมหลุดร่วงเกินจำนวนที่สามารถร่วงได้ต่อวันติดต่อกันเป็นเวลานาน จะทำให้มีบริเวณรูรากผมที่ไม่มีเส้นผมเป็นบริเวณกว้าง ส่งผลทำให้เกิดภาวะ ‘ผมบาง’ ซึ่งต้องใช้ระยะเวลาในการงอกใหม่อีก 3 เดือน ถึงจะมีเส้นผมเจริญเติบโตขึ้นมาแทนที่รูรากผมเดิมกลบภาพผมบางบนหนังศีรษะได้อีกครั้ง

แม้เราจะทราบระยะเวลาและวงจรของชีวิตเส้นผมแล้ว อย่างไรก็ตาม อัตราการหลุดร่วงและการงอกใหม่ของเส้นผมนั้นก็จะแตกต่างกันออกไปในแต่ละบุคคล ขึ้นอยู่กับสภาพผมและสุขภาพผมเฉพาะบุคคล

สนใจผลิตภัณฑ์แก้ปัญหาผมร่วง ผมบาง คลิกดูสินค้าทั้งหมดได้ที่ www.dr-mokan.com/shop